Mijn persoonlijk verhaal heb ik vorige week gedeeld in het berichtje Burnout: plots gaat het écht niet meer. Er kwamen veeeeeel reacties. Daar zou ik blij om moeten zijn, want dat betekent dat ik mensen heb kunnen raken met mijn verhaal. Maar de trieste realiteit is ook dat heel veel mensen zich herkennen in wat ik neerschreef. Al die mensen die zelf aan de rand staan van dat ‘niet meer gaan’ of die jammer genoeg al ten prooi gevallen zijn aan die uitputtende ziekte van de tijd: burnout.

Hoe herstel je van een burnout?

Hieronder geef ik graag een aantal tips mee, of noem het liever inzichten, die kunnen helpen naar een evenwichtig herstel. Want ook al lijkt alles nu even onoverkomelijk, er zit daar diep van binnen een mooie nieuwe zelf klaar om naar buiten te komen. Het klinkt wellicht heel erg vreemd, maar veel mensen ervaren achteraf gezien een burnout als geschenk voor zichzelf. Nadien wordt je niet meer helemaal terug je oude zelf – wat ook goed is, ander is de kans groot dat je door te hervallen in oude patronen opnieuw in burnout gaat. Deze helse periode is een kans om op zoek te gaan naar je ware zelf om er uiteindelijk als herboren uit te komen. Maar dat vraagt tijd. Gun jezelf ook die tijd.

De tips staan niet in volgorde van belangrijkheid en niet elke tip werkt voor iedereen even diep. Kies eruit wat voor jou past.

1. Rust

Daar zit je dan. Ineengezakt in de zetel, ingewikkeld in een dekentje. Uitgeput, emotioneel, totaal in de war en geen sprankeltje meer van je oude zelf om te herkennen. Zelf de energie om je zorgen te maken over hoe het zo ver is kunnen komen heb je niet meer. Je wil alleen maar rust. Rust en stilte en niets of niemand om je te storen. Het allereerste wat nodig is op het moment dat je lichaam plots zo hevig stop heeft gezegd is die tijd nemen voor rust. De eerste weken is het echt wel nodig om te herstellen van de fysieke vermoeidheid. Blijf echter niet hangen in ‘piekerverlof’. Zonder actie ga je niet vooruit. Het is écht ook nodig om actief aan de slag te gaan.

2. Aanvaarding

Terwijl je daar zit ben je waarschijnlijk naast moe en emotioneel ook erg boos. Boos op de wereld, maar vooral op boos op jezelf. Waarom overkomt jou dat? Hoe moeilijk het ook is letterlijk tegen je beperkingen aan te lopen, neem jezelf niets kwalijk. Aanvaard wat je overkomt en omarm die burnout als je bondgenoot. Weet je nog dat ik schreef hoe lang ik me verzet heb tegen het willen inzien dat ik wel degelijk opgebrand was? Wel, het is net op dàt moment dat je voor jezelf durft zeggen ‘het is waar, ik heb een burnout’, dat het herstel écht kan beginnen. Wees lief voor jezelf en probeer jezelf graag te zien. Heel veel mensen die in burnout terecht komen, zijn zo ver geraakt door iets wat perfectionisme heet. En onderliggend daaraan zit vaak een topic eigenwaarde. Een gebrek aan eigenwaarde dat gevoed wordt door zo veel mogelijk goed te doen voor anderen, te pleasen. Het zijn dan ook vaak die mensen die zo veel van zichzelf hebben gegeven, tot het uiterste gegaan zijn om de beste versie van zichzelf in de wereld te zetten… om dan tot stilstand te komen. Dus wees lief en mild voor jezelf!

3. Leer bewust keuzes maken

Meestal wordt er gezegd dat je moet leren ‘nee-zeggen’. Ik ben niet zo fan van die tip. Want het type persoonlijkheid dat in burnout gaat heeft het heel erg moeilijk met dat nee zeggen. En als je dan verplicht wordt om dat te leren en dat blijkt niet te lukken, heb je meteen een recept voor nieuwe faal-ervaring. Niet goed dus. Ik hou liever van bewust keuzes leren maken. Je hoeft niet altijd neen te zeggen. Wat wél belangrijk is, is dat je leert om voordat je keuzes maakt of beslissingen neemt eerst stil te staan bij wat je zelf wil. En liefst niet met je hoofd, maar wel met je hart. Probeer ook van moeten mogen te maken en van willen kunnen. Je màg doen wat je kàn, wat haalbaar is binnen je fysieke mogelijkheden en volgens de keuzes die je hebt gemaakt. Voortaan is het goed om komaf te maken met te moeten wat je allemaal wil. Want dat is bij een bevlogen perfectionist vaak onrealistisch veel :).

4. Herstellende slaap

Zorg voor een goede, herstellende nachtrust. Dat betekent vooreerst voldoende uren, maar ook voldoende diep. Mensen die te kampen hebben met slaapproblemen zoals apneu, hebben doorgaans onvoldoende herstellende slaap. Ook tot vlak voor het slapengaan kijken naar zogenaamde ‘blauwe schermen’ (TV, smarthphone, laptop), zorgt ervoor dat je brein denkt dat het ochtend is, waardoor de aanmaak van melatonine (het slaaphormoon) wordt verstoord. Zorg er dus voor dat je het laatste uur voor je slaap die toestellen vermijdt. Voldoende slaap betekent niet dat je de hele dag moet slapen. Af en toe een dutje is zeker ok, maar waak er best over dat je niet maanden lang de hele dag in de zetel ligt.

5. Bewegen

Stimuleer jezelf om zo snel mogelijk terug wat actief te worden, want beweging zorgt voor het herstel. Je hoeft geen topsporter te worden. In het begin dagelijks een kleine wandeling van een 10-tal minuutjes is een goede start. Geleidelijk aan opbouwen naar 3 beweegmomenten in de week van zo’n half uurtje is ideaal. Kan dat ook nog in de natuur, waar je deugd kan hebben van de rust en het groen, dan is dat ideaal!

6. Let op je voeding

Iedereen kent ongetwijfeld de uitdrukking ‘maak je niet dik’. Maar weet je ook dat daar eigenlijk best veel waarheid in zit? Later leg ik nog wel eens in detail uit wat er precies in je lichaam gebeurt bij aanhoudende stress. Maar één van de gevolgen is dat je lichaam de stof cortisol aanmaakt. Cortisol wordt gemaakt in de bijnieren. In beperkte mate zorgt het ervoor dat je lichaam klaar is om een (korte) stressperiode aan te kunnen. Als de stress blijft aanhouden maakt je lichaam echter hoeveelheden aan die schadelijk kunnen zijn. Eén van de gevolgen is bijvoorbeeld dat cortisol zorgt voor dat de kans veel groter is dat je lichaam vocht vasthoudt. Ook de vetopslag gaat veel sneller bij aanhoudende stress en aanmaak van… inderdaad, cortisol. Door op je voeding te letten en vooral natuurlijke, onbewerkte maaltijden met veel groenten, maar ook fruit, zaden, noten, vette vis te eten en je hoeveelheden koolhydraten te minderen, kan je al een belangrijke invloed uitoefenen richting herstel.

7. Trigger je gelukshormonen

Gelukshormonen helpen bij het verdrijven van stress en helpen naar je herstel. Van nature zijn deze stoffen normaal al aanwezig in je lichaam, maar er zijn wel wat dingen die je kan doen om de gelukshormonen serotonine, dopamine, endorfine, oxytocine, …, te stimuleren. Sport en beweging, maar ook weer voeding zijn belangrijke pijlers die de aanmaak van deze stoffen triggeren. Maar ook in het gezelschap zijn van goede vrienden en geliefden of een stevige slappe lach-bui kunnen al heel wat betekenen voor het geluksgevoel.

8. Ga op zoek naar energiegevende activiteiten

Tot slot is het belangrijk dat je zicht krijgt op aan de ene kant datgene wat jou heel veel energie kost en dus stress veroorzaakt. Daarnaast kan je er goed aan doen op zoek te gaan naar wat jou energie geeft. Dat hoeven geen grootse dingen te zijn. Ook de glimlach van je partner of kind kan een belangrijke energiegever zijn. Ga op zoek naar die kleine dingetjes die niet veel moeite kosten om tussendoor te plannen of in een gestolen moment mee te pikken. Energiegevers zijn persoonlijk, dus voor iedereen verschillend. Zoek dus echt voor jezelf uit wanneer het warm wordt vanbinnen. Voor de één kan dat 5 minuten ronddwalen in tuin zijn, genietend van bloem en groen. Voor een ander misschien luidkeels dansend en zingend op de tonen van Queen.

De tijd is je vriend

Bij mijzelf is die burnout er niet zomaar gekomen. Het is een proces geweest dat jarenlang zachtjesaan verder is opgebouwd. Veel kans dat dit voor jou niet anders is. Hierboven vind je een greep uit tal van tips en invalshoeken die kunnen helpen om uit je burnout te komen. Omdat burnout een persoonlijk verhaal is, is het belangrijk om op zoek te gaan naar datgene wat voor jou werkt. Het kan belangrijk zijn om je daarbij te laten begeleiden, want een makkelijk proces is het niet. Wees ook lief voor jezelf als het niet meteen zo vlot gaat. Er is heel wat tijd nodig geweest om zo diep te gaan, dus er zal wellicht ook heel wat tijd nodig zijn om volledig te herstellen. Zie de tijd dan ook niet als een vijand, maar als een vriend. Neem de tijd die nodig is. Maar ik herhaal: tijd nemen betekent niet onder je wollen dekentje blijven liggen. Als je bovenstaande tips hebt aangepakt, is het ook belangrijk om het mentale werk te doen. Het is belangrijk dat je durft onderzoeken en onder ogen zien wat jou zo ver gedreven heeft. Want als je niet verandert wat je altijd hebt gedaan, krijg je ook niets anders dan je altijd hebt gekregen. Vaak is dat ook het punt waarop wat extra begeleiding soms nodig kan zijn, want zelf op zoek gaan naar hoe je jezelf mentaal belemmert is niet altijd makkelijk.

De toekomst is hoopvol

Hoe zwaar het ook is om door een periode van burnout te gaan, hou vooral voor ogen dat de toekomst hoopvol is. Je gaat door een proces dat op het einde van de rit veel inzichten zal geven om nadien bewust verder te gaan met je leven. Durf dus met volle moed geloven dat je na een moeilijke periode heel waarschijnlijk veel sterker in je schoenen zal staan. Ik wens je heel veel sterkte en succes op je pad!

Heb je wat aan dit artikel of ken je mensen die ermee geholpen zouden zijn, dan doe je mij heel veel plezier om dit verder te delen! Ik zie het als mijn persoonlijke missie om iets te kunnen betekenen in een maatschappelijk verhaal waar veel te veel mensen op de toppen van hun tenen lopen.

Co.Con op facebook