Altijd te druk. Druk, druk, druk. Het lijkt dag van vandaag het standaardantwoord wanneer je iemand vraagt hoe het gaat. Ook ik antwoord dat bijna automatisch. En al probeer ik heel bewust om te gaan met woorden als ‘druk’, ‘ontspanning’ en ‘rust’, ik betrap mezelf er heel erg vaak op dat het mijn eerste en vaak standaard antwoord is. Door de veelheid aan activiteiten waarmee ik bezig ben – en die ik allemaal, jawel, perfect wil uitvoeren, heb ik vaak het gevoel dat ik amper de bordjes in de lucht kan houden. Het lijkt altijd te druk. Dus ben ik deze week naar een lezing gegaan van filosoof en professor Ignaas Devisch met de welluidende titel Rusteloosheid: pleidooi voor een mateloos leven. Getriggerd door het onderwerp. Omdat ik als loopbaancoach interesse heb in het vraagstuk over hoe we in onze huidige maatschappij stress en burnout kunnen voorkomen. En wat rusteloosheid daar dan in kan betekenen. 

Altijd te druk: de ontnuchterende realiteit

We voelen het allemaal. De druk om het hoofd boven water te houden en alles gedaan te krijgen wat op ons bordje terecht komt. Meteen wordt dit gelinkt aan de snelheid waarmee onze maatschappij maar door raast. We racen van activiteit naar activiteit. Overdag op het werk, ’s avonds en in het weekend privé. We racen door van week naar week, van jaar naar jaar. Flits. Ons leven lijkt zomaar voorbij te schieten en we lijken amper op adem te kunnen komen. Herkenbaar? Voor mij alvast wel. Want ik mag nog zo veel coach zijn en in theorie heel goed weten hoe het idealiter moet, zo evident is het ook voor mij in de combinatie werk en gezin niet.

Het is dan ook nogal ontnuchterend wanneer het publiek al meteen de boodschap krijgt dat een druk bestaan van alle tijden is. Alles gaat alsmaar sneller. Meer met minder. En tegelijk is dit een fenomeen dat zich blijft herhalen. Ver voor onze huidige, moderne samenleving werd er al geschreven over de toenemende druk. Kan je je voorstellen dat er eind de jaren ’60 zelfs gevreesd werd voor verveling in de 21ste eeuw? Onder het moto ‘time is money’ werd er meer en meer geautomatiseerd. Het gebruik van automatische systemen zou tijd moeten vrij maken. Men dacht dat die automatisering zo ver zou gaan dat machines zoveel zouden overnemen dat de mens niets meer om handen zou hebben. Really??? We zouden het nu nochtans niet zeggen! Herkenbaar? Hm, als we eerlijk zijn dan wordt er ook nu gespeculeerd dat er steeds minder jobs zullen omdat ze plaats moeten wijken voor computers en processen. Het maakt mij alvast nieuwsgierig naar hoe we dit binnen 50 jaar gaan ervaren.

Druk van de sociale status

Er zijn wel wat redenen die we kunnen aanhalen over het waarom van al die drukte. Waarom is het zo makkelijk om te ‘klagen’ over hoe druk het wel is, maar is het zo moeilijk om daar effectief mee aan de slag te gaan. Waarom doen we niet gewoon een beetje minder? Vanwaar die tweestrijd tussen vinden dat het teveel is en er verder niets fundamenteel aan doen. Oh ja, ik blijf bekennen. Wie mij nauw aan het hart ligt weet dat ik ook worstel met die strijd om eigenlijk minder te willen doen, maar daar geen knopen durf in door te hakken. Althans, ik hak wel, maar niet snel of niet drastisch genoeg. En zo blijven er altijd worteltjes achter die snel weer tot stevige twijgen groeien. Ik moet de professor gelijk geven wanneer hij de link legt naar sociale status. Het lijkt zo te horen, dat altijd te druk – zijn. Doe je niet mee, dan val je uit de sociale boot. Niets doen staat niet en sociale status hangt af van de agenda. Kijk maar naar de discussies wanneer het gaat over thuisblijfmama’s om maar iets te zeggen. Zéker als die mama dan nog hoog geschoold is.

Alles uit het leven halen

Maar er is meer. Het tempo waarmee we willen leven om maar geen enkele opportuniteit te missen. De dag van vandaag leeft het idee dat we maar een goed leven hebben gehad als we er alles uit gehaald hebben wat mogelijk is. En omdat we maar één kans hebben, moeten we die ten volle grijpen. FOMO noemen ze dat. Fear.Of.Missing.Out. De schrik om ook maar iets te missen is vaak groter dan de stap om rustiger aan te doen. Omdat we zo bang zijn vanalles mis te lopen, wordt er zo moeilijk gekozen. Want het spreekwoord zegt het toch? Kiezen is verliezen. Dus wordt er niet gekozen en zien we massaal heil in het multitasken. Wie al iets of wat bezig is met hoe het stressbrein functioneert, weet intussen wel dat multitasken niet werkt. Integendeel. Met de gekende gevolgen van stress en burnout.

NV ‘Ik’

En als we dan ergens wel voelen dat het misloopt, zoeken we massaal de weg van zelfontplooiing. We zoeken naar activiteiten die helpen om te ontstressen en in teken staan van zingeving. Onze identiteit is een project geworden, de NV Ik. Een project dat continu in ontwikkeling is en dat doorgaat in de vrije tijd. Wie ben ik maakt plaats voor wie zou ik moeten zijn. Uiteraard vraagt dat tijd. Dus tijdens de werkdag wordt er nog een extra tandje bij gestoken om ‘na de uren’ genoeg tijd te hebben om ook nog aan zelfzorg en zelfontwikkeling te doen. Bij mij begint het al te dagen. Ik herken bij mezelf inderdaad die druk om als professional zo efficiënt mogelijk te presteren om nog voldoende tijd over te hebben voor mezelf. En als ik er dan voor kies om niet mee te gaan in de rush en niet naar ieder netwerk-evenement te gaan, dan staat mister FOMO daar. Want door te kiezen voor mijn rust, mis ik ongetwijfeld massaal veel interessante contacten en wie weet ook boeiende, goed betaalde opdrachten. En ik heb het idee dat ik tussen al mijn concullega’s niet echt opval, want nee, ik ben nogal op mijn rust gesteld waardoor ik energie geef aan mijn klanten en niet aan mijn PR en marketing. En hup daar is dan de sociale druk. Zoals ook het idee dat leeft dat je als coach een boek MOET schrijven. Waarom? vraag ik me af. En tegelijk zoek ik koortsachtig naar een goed onderwerp en een sprekende titel.

Rusteloosheid als motor voor groei

Is het dan werkelijk zo erg gesteld met ons? Je zou het bijna denken! Gelukkige krijg ik tijdens de lezing ook een keerzijde te horen. De mens is blijkbaar niet gemaakt om stil te zitten. Ooit zijn er onderzoeken gedaan waarbij proefpersonen in een donkere kamer werden geplaatst om niets te doen. Een kwartier is het gemiddelde dat werd opgetekend. Stel je voor! Een gemiddelde van 15 minuten voordat iemand genoeg heeft van het niets doen. Deze bezige bij herkent het alvast. Hoe moeilijk is het niet voor mij om op een zondag als deze –  om maar een voorbeeld te geven – een hele dag gewoon niets wezenlijk productief te doen. We slagen er niet in om niets te doen. Die rusteloosheid zit in lijf en leden. Ik voel dat soms letterlijk dat armen en benen vooruit willen. Op zich is het niet slecht om je lichaam van tijd tot tijd tot rust te laten komen. Daar schreef ik eerder een boeiende blog over: Stress en geestelijk uitgeput? Laat je lichaam onder handen nemen! Al heeft rusteloosheid ook een positieve kant van de medaille. Het is een soort goesting, een drive om iets met ons leven aan te vangen.

Kiezen voor passie

De kunst is om die rusteloosheid optimaal in te zetten. Niet omwille van je sociale status of om alles wat op je pad komt zonder meer aan te pakken. Want dan blijf je hangen in Altijd te druk. En daar kruist de visie van Ignaas Devisch de mijne. Alleen zijn de keuzemogelijkheden vandaag zo groot. En voor elke keuze die je maakt komen er 10 nieuwe in de plaats. Dat is ongetwijfeld wél eigen aan onze huidige maatschappij. 50 jaar geleden zou je niet voor hebben dat je één boek over zelfontwikkeling leest om te eindigen met een wish-list van nog tien andere boeken. Er is overvloed. Te veel om te kiezen. En daar zit dan het gevaar wanneer je NV Ik in teken staat van wie je zou moeten zijn. Dan worden keuzes niet bepaald om wie je bent en wat je zelf wil, maar om de sociale status. Ik kon wel juichen als een klein kind toen de spreker ten berde bracht dat het toch schoon zou zijn als iedereen zo maximaal mogelijk in het werk activiteiten kan vinden die persoonlijke voldoening en groei geven. Zodat we daar niet krampachtig naar op zoek moeten gaan buiten het werk. Hoe zou het zijn als het professioneel leven niet zodanig energievretend is, waardoor we veel minder naar energiegevende compensatie moeten zoeken in de vrije tijd?

En toch hoor ik als loopbaancoach zo vaak mensen die wel voelen dat ze niet op de juiste plaats zitten, maar alleen zo moeilijk in beweging komen om uit hun situatie te komen. Kiezen voor passie, voor wat heel dicht bij jezelf ligt, blijkt de oplossing te zijn, maar blijft een oh zo moeilijke oefening. Want de weg tussen weten wat je passie is en daar dan ook de juiste stappen voor zetten is niet vanzelfsprekend. Opnieuw kijk ik naar mezelf als voorbeeld. Ik weet verdomd goed waar mijn hart warm van wordt: het vanuit verbinding begeleiden van mensen in de zoektocht naar een passende job en naar meer energie. Mijn passie ligt met zekerheid in het werk dat ik als coach doe, zowel in loopbaancoaching als in het begeleiden bij stress & burnout. En toch hoor ik mezelf ‘ja’ zeggen als er opdrachten komen die daar minder bij aansluiten. Want dat geeft zekerheid. Of ik voel mij erkend als expert en adviseur, waardoor mijn ego sneller spreekt dan mijn hart.

Wat als het dan toch te veel is?

Het zou nogal hypocriet zijn als ik na één uurtje luisteren naar een professor-filosoof plots van oordeel zou zijn dat het heel simpel is. In de praktijk is het niet altijd zo eenvoudig. Zelf merk ik dat het deugd doet om te kunnen sparren met een collega of coach. Door uitgedaagd te worden in mijn denken en voelen, krijg ik terug een (meer) heldere kijk. Mijn focus wordt telkens weer (een beetje meer) duidelijk. (Jaja, je leest het goed, ik zet de woordjes ‘meer’ tussen haakjes. Omdat het niet met een vingerknip gaat. Elke gesprek geeft mij nieuwe inzichten en brengt mij een beetje dichter bij mijn doel, maar het blijft een stap-voor-stap-verhaal.) Ik heb zo een aantal mensen om me heen waarbij ook ik van tijd tot tijd te rade ga. En telkens opnieuw merk ik nadien dat ik weer stappen zet. Als het dan toch te veel is, dan kan ik alleen maar aanraden om een coach te raadplegen. Afhankelijk van het thema dat voor jou het meeste speelt. Ikzelf kan je helpen met loopbaancoaching via VDAB of stress & burnout coaching. En ik heb gelukkig vele collega’s die hetzelfde doen. Als er iets is waar ik in deze maatschappij van ‘NV ik’-jes blij om ben, dan is het wel dat de stap naar persoonlijke begeleiding veel kleiner is geworden. Dat persoonlijke ontwikkeling meer en meer uit de taboe-sfeer geraakt.

Voldoening en trots

Om de cirkel rond te maken, kan ik wel nog zeggen wat dat steeds groter wordend bewustzijn van het NV Ik en de behoefte aan zelfontplooiing ook nog betekent. We zijn dan wel veel meer dan onze voorouders gericht op persoonlijke ontwikkeling en groei, de voldoening en de trots zijn er evengoed en exponentiële mate wanneer we vanuit bewustzijn onze passie beleven. Daar ben ik zeker van. Als ik verhalen mag delen zoals dat van Evelien, dan ben ik trots. Trots dat ik met mijn passie mensen kan helpen om in de strijd met Altijd te druk toch wat meer voor zichzelf te kiezen.

Ben je geboeid door deze blog? Doe mij een plezier en geef Co.Con een like op facebook en deel de post verder!

Geef Co.Con een like!